روکش دندان

11

آناتومی دندان می‌تواند به دو بخش اساسی تقسیم شود: بخش ریشه و بخش تاج دندان. ریشه دندان در افرادی که لثه و فک آن‌ها سالم می‌باشد، به‌وسیله لثه و استخوان فک پوشیده شده است. بخش بالای دندان که قابل مشاهده می‌باشد، تاج کلینیکی نامیده ‌می‌شود. تاج کلینیکی در دندان‌های بالا، پایین خط لثه بوده و در دندان‌های پایین، بالای خط لثه قرار دارد.‌ در اثر پوسیدگی دندان ، ضربه و سایر عوامل، ممکن است در بخشی از ساختار دندان آسیب اتفاق بیفتد. در این موارد، اصطلاحاً درمان از نوع ترمیم در نظر گرفته می‌شود. در درمان ترمیم، موادی را به کار می‌گیرد تا در مورد شکل، عملکرد و نیز استحکام و یکپارچگی، ترمیم و بازسازی انجام پذیرد. یکی از انواع ترمیم، روکش دندان می‌باشد. روکش دندان یا کلاهک، تمامی یا قسمتی از بیرون تاج کلینیکی را مورد پوشش قرار داده و به‌منظور آماده‌سازی و تثبیت، از سمان (نوعی پرکننده و چسباننده) استفاده می‌شود.به طور معمول، برای کسب نتایج مورد نظر از درمان ارتودنسی چند ماه تا چند سال زمان لازم است. اما مدت زمان لازم برای ارتودنسی سریع بسیار کمتر است. ارتودنسی سریع، یک ارتودنسی واقعی نیست. برای بعضی از بیماران، طرح لبخند زیبا می‌تواند با سرعت بیشتری اصلاح شود و با یک یا چند درمان زیبایی، به طور موثری بهبود یابد. به جای استفاده از ارتودنسی دندانهای فاصله دار برای حرکت دادن دندان‌ها و مرتب کردن آنها، دندان‌پزشکان می‌توانند از ترکیب روش‌های باندینگ دندان، ونیرهای پرسلن و روکش‌های دندانی برای صاف و مرتب کردن دندان‌ها و اصلاح طرح لبخند دندان استفاده کنند. از طرف دیگر، افرادی که دندان‌های خود را از دست داده و به دنبال بازگرداندن حالت لبخند طبیعی به صورت خود هستند، ممکن است به هر دوی درمان‌های ارتودنسی قبل از ایمپلنت در برنامه درمانی خود نیاز داشته باشند. در این شرایط، با توجه به نیازهای خاص بیمار برنامه درمانی مناسب وی مشخص می‌شود. به این ترتیب در صورت نیاز بیمار می‌تواند از هر دوی اتصال دهنده های ایمپلنت دندان و ابزارهای ارتودنسی برای بهبود ظاهر لبخند خود استفاده کند.

در کلینیک دندان‌پزشکی ما، به‌منظور محافظت از بهداشت دهان و دندان مراجعین، روکش‌های دندانی متنوعی ارائه شده‌اند که هر یک از آن‌ها، بسته به مواد به‌کار رفته، از جمله اصلاح طرح لبخند از خصوصیات متمایزی برخوردار می‌باشد.

دندان‌پزشکان کلینیک، در مورد هر نوع روکش‌ دندان، مزایای آن را برای شما توضیح می‌دهند تا نوعی را انتخاب نمایید که از هرجهت با نیاز‌های شما و همچنین طرح لبخند تناسب داشته باشد.

روکش دندان در چه مواردی به کار می‌رود؟


روکش کردن دندان ممکن است در وضعیت‌های زیر مورد نیاز باشد:

  • محفاظت در مقابل شکستگی دندان‌ های‌ تضعیف‌شده (برای مثال در اثر پوسیدگی) و یا به‌منظور یکپارچه نگه‌داشتن همه قسمت‌ها در دندان‌های ترک‌خورده و درمان حساسیت دندانی
  • ترمیم و بازسازی دندان شکسته شده ، اصلاح لبخند لثه ای و یا دندانی که به‌شدت استهلاک پیدا کرده و صاف شده است.
  • به‌منظور پوشش و استحکام دندان‌ها بعد از پر کردن دندان هایی که از خود دندان مقدار زیادی باقی نمانده است.
  • به‌منظور ثابت سازی بریج دندان در محل خود
  • به‌منظور پوشاندن دندان‌هایی که بدرنگ بوده برای پوشش زرد شدن دندان و یا شکل آن‌ها تغییر یافته است.
  • پوشش برای ایمپلنت دندان
  • به‌منظور بهبود زیبایی طرح لبخند

در کودکان، دندان‌های شیری نیز ممکن است نیاز به طی مراحل روکش دندان داشته باشند ، برخی دلایل عبارت‌اند از:

  • حفظ دندانی که به دلیل پوسیدگی به‌قدری آسیب‌دیده است ‌که ترمیم پر شدن، امکان‌پذیر نمی‌باشد.
  • محافظت از دندان‌ها در کودکانی که بیشتر در معرض خطر پوسیدگی قرار دارند، به‌خصوص زمانی‌که کودک در رعایت منظم بهداشت دهان و دندان، با مشکل مواجه است.
  • کاهش تعداد دفعات بیهوشی عمومی در مواردی که به دلیل سن، رفتار و یا سابقه پزشکی، کودک نمی‌تواند همکاری‌های لازم را داشته باشد، در نتیجه الزامات روند درمان دندان، بدون بیهوشی ممکن نباشند.

روکش‌های دندان مرسوم چه انواعی دارند؟


روکش‌های دندان می‌توانند از آلیاژ طلا ساخته شده باشند. گزینه‌های دیگر مانند، آلیاژهای دیگر فلزات، فولاد ضدزنگ، تمام پرسلن / تمام سرامیک، کامپوزیت رزین، روکش زیرکونیا ، لمینت دندانی همچنین نوع ترکیبی به‌صورت پرسلن در بیرون و در داخل فلز یا زیرکونیا، همگی در ساخت روکش‌های دندان مورد استفاده قرار می‌گیرند. مواد کامپوزیتی، مشابه همان موادی اند که برای ترمیم دندان استفاده می شوند؛ همچنین برای ساختن بریس از این مواد، از روشی مشابه روش پر کردن دندان استفاده می شود.

ونیر دندان، یک پوسته نازک است که بر روی سطح دندان قرار گرفته و در عمل می‌تواند بهبود ظاهر دندان‌ها را به همراه داشته باشد. ونیر دندان از مواد پرسلن یا کامپوزیت ونیر ساخته می‌شود. ونیر پرسلن مقاومت بیشتری در برابر لک شدن دارد و ظاهر طبیعی‌تری برای اصلاح طرح لبخند در مقایسه با سایر انواع ونیر برای دندان‌ها ایجاد می‌کند. به هر حال، ونیر رزینی آماده‌سازی کمتری در مقایسه با سایر انواع ونیر نیاز دارد. ونیرهای پرسلن یا لامینت دندان روشی آسان و با حداقل تهاجم را فراهم می‌کنند تا لبخند شما ظاهری طبیعی‌تر، درخشان‌تر و سالم‌تر داشته باشد. اشخاصی که از ظاهر دندان‌های خود خجالت می‌کشند، می‌توانند از مزایای ونیر کامپوزیت بهره‌مند شوند تا تغییری موثر و سریع در لبخند آنها ایجاد شود.

تمامی انواع روکش‌ دندان، مزایا و معایبی دارند. روکش‌های فولاد ضدزنگ، به شکل پیش‌ساخته به‌منظور پوشش دندان‌های شیری کودکان، به کار گرفته می‌شود. روکش‌های طلا، به‌طور مرسوم، از بیشترین دوام برخوردار بوده و دندان نیز، به تغییر شکل و تراش کمتری نیاز خواهد داشت.

مهم‌ترین مزیت انواع روکش دندان پرسلن، زیبایی آن‌هاست، درحالی‌که در انواع جدیدتر روکش‌های سرامیکی، دوام و ماندگاری روزبه‌روز افزایش یافته است.

1

مراحل انجام ترمیم روکش دندان


درمان ترمیم از نوع روکش دندان، معمولاً در دو جلسه انجام شده و چندین مرحله را در بر می‌گیرد:

  • آماده‌سازی دندان: دندانپزشک، به‌منظور ایجاد محل قرارگیری روکش، بخش بیرونی دندان را تراش می‌دهد. همه پوسیدگی‌ها نیز می‌بایست از میان برداشته شوند. گاهی به‌منظور حمایت و افزایش پایداری روکش، ساختارهای اضافی نیز مورد نیاز می‌باشند. در این موارد، دندان‌پزشک ممکن است هسته دندان را به‌تدریج بازسازی کند تا استحکام افزایش یابد.
  • قالب‌گیری: در این مرحله، مدلی دقیق برای روکش، ایجاد می‌شود.
  • قرارگیری روکش موقت: معمولاً کمتر از دو هفته زمان لازم خواهد بود تا روکش دندان در لابراتوار ساخته شود و تا آن زمان، یک روکش موقت روی دندان شما قرار می‌گیرد. در این چند روز، دندان ممکن است به سردی یا گرمی حساس باشد و ضمناً از جویدن آدامس و غذاهای چسبناک نیز خودداری کنید.
  • ساختن روکش دندان: با استفاده از مدل ایجاد شده، روکش دندان توسط دندان‌پزشک و یا تکنیسین لابراتوار ساخته می‌شود.
  • قرارگیری روکش دندان در محل: پس از آماده شدن روکش دندان، دندان‌پزشک آن را روی دندان قرار داده و اگر لازم باشد اصلاحات و تغییرات نهایی انجام می‌پذیرند. سپس ظاهر روکش و نحوه احساس آن در دهان، مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. اگر شما و همچنین دندان‌پزشک، از ظاهر روکش دندان و نحوه احساس آن رضایت داشتید، با استفاده از سمان روکش در محل خود تثبیت خواهد شد.

ثابت ماندن روکش دندان در جای خود، صرفاً به دلیل استفاده از سمان دندانپزشکی نمی‌باشد. شکل دندانی که روکش بر روی آن قرار گرفته است، در پایداری و نگهداشت روکش، نقش مهمی را بر عهده دارد:

  • دو عامل پایدار بودن روکش را افزایش می‌دهند: برآمدگی دندان که درون روکش قرار می‌گیرد، اندازه بزرگ‌تری داشته باشد و همچنین، کناره‌های روبرو به هم در برآمدگی دندان، بیشتر باهم موازی باشند.
  • در مواردی، به دلیل جدا شدن تکه‌های دندان و یا پوسیدگی وسیع، برآمدگی دندان برای روکش مناسب نمی‌باشد. در این حالت، دندان‌پزشک با مواد پرکننده به‌تدریج هسته دندان را ایجاد می‌کند که باعث خواهد شد برآمدگی دندان بلندتر شود، سپس شکل برآمدگی اصلاح می‌شود تا با روکش تناسب داشته باشد.

2

آیا ترمیم روکش دندان با درد همراه است؟


در جلسه آماده‌سازی روکش، بی‌حسی موضعی انجام می‌شود تا روند درمان دردناک نباشد. به‌منظور بی‌حسی، لیدوکایین و یا سایر بی‌حس کننده‌های موضعی در لثه تزریق می‌شود. پس از پایان روند ترمیم و برطرف شدن اثر بی‌حسی، بیمار ممکن است کمی نسبت به روکش موقتی حساس باشد و یا در اطراف دندان کمی درد احساس نماید. بااین‌حال، میزان درد کم بوده و معمولاً مدت طولانی، ادامه نخواهد داشت.

چگونه از روکش موقت مراقبت کنم؟


روکش‌های موقتی، همان‌طور که از نامشان برمی‌آید، صرفاً یک ترمیم موقتی هستند تا روکش دائمی آماده شود؛ بنابراین، بیشتر دندان‌پزشکان، به‌منظور مراقبت از روکش موقتی و اجتناب از پرداخت مجدد هزینه روکش دندان  چند اقدام احتیاطی را توصیه می‌نمایند:

  • از خوراکی‌های چسبنده و جویدنی اجتناب کنید (مانند آدامس و کارامل)، این خوراکی‌ها ممکن است به روکش چسبیده و آن را از جای خود بیرون آورند.
  • از طرفی از دهان که روکش موقتی قرار گرفته، کمتر استفاده نمایید. بیشتر جویدن را به طرف دیگر دهان منتقل کنید.
  • از جویدن غذاهای سفت (مانند سبزیجات خام) خودداری نمایید، چون ممکن است روکش موقتی را شکسته یا از جای خود بیرون آورد.
  • هنگام استفاده از نخ دندان به‌منظور خارج کردن ذرات غذا، به‌جای بیرون کشیدن، آن‌ها را با لغزیدن بیرون آورید. بیرون کشیدن که معمولاً انجام می‌دادید، می‌تواند بیرون آوردن روکش را به دنبال داشته باشد.

روکش‌های دندان چقدر دوام خواهند داشت؟


روکش‌های دندان، می‌بایست حدود 10 تا 20 سال دوام داشته باشند. این روکش‌ها، همانند دندان‌های عادی در معرض شکستگی و پوسیدگی قرار دارند، بنابراین، هنگام مسواک زدن و استفاده از نخ دندان در اطراف روکش‌ها، لازم است مراقبت بیشتری صورت گیرد تا از لزوم جایگزینی مکرر آن‌ها جلوگیری به عمل آید.

اگر در دندان‌هایتان، ونیر و یا روکش دندان تمام سرامیک قرار دارند، معمولاً توصیه می‌شود هنگام خواب محافظ دهان استفاده کنید تا در صورت دندان‌قروچه و یا ساییدن دندان‌ها به هم، به روکش‌ها آسیبی وارد نیاید. مراقبت‌های لازم، از ترک برداشتن پرسلن، پیشگیری به عمل آورده و باعث می‌شوند دوام و ماندگاری روکش‌های دندان افزایش پیدا کند.

قیمت روکش دندان و همچنین قیمت روکش زیرکونیا به عامل‌های متعددی مانند مقتضیات تخصصی درمان، مهارت و تخصص دندانپزشک و کارشناس تکنولوژیست و موقعیت جغرافیایی کلینیک دندانپزشکی بستگی دارد. برای اطلاع دقیق از هزینه لامینت دندان باید با پزشک مشورت نمایید.